منوی اصلی

آیت‌الله هاشمی منافع ملی را بر مسائل خانوادگی ترجیح می‌داد

محمدجواد حق شناس*

آیت الله هاشمی رفسنجانی از معدود چهر‌ه‌های روحانی و سیاستمداری بود که از آغاز دهه 40 در همراهی و پیروی استاد و معلم خود امام خمینی(ره) وارد عرصه مبارزات سیاسی اجتماعی و فرهنگی علیه نظام ستم‌شاهی شد و بیش از 55 سال بدون وقفه در این مسیر حضور موثر خود را در فضای سیاسی کشور ایفا کرد.

 هاشمی رفسنجانی قبل از پیروزی انقلابو پس از تبعید امام از نجف یکی از محورهای جریان ساز خط فکری روحانیت شیعه مبارز رادر قم پایه‌ریزی کرد. در کنار دیگر چهره‌های حلقه شاگردان امام همچون آیت‌الله مطهری،‌بهشتی و شهید باهنر به انتشار ماهنامه تحلیلی سیاسی مکتب تشیع همت گماشت و در مسیرمبارزه چندین بار بازداشت، محاکمه و به زندان طولانی مدت محکوم شد. وی علاوه بر نقشیکه در حوزه مبارزه ایفا کرد از معدود روحانیون دارای تحلیل و دارای قلمی پژوهشگر بودکه برخی از کتاب‌های تالیفی و ترجمه وی در قبل از پیروزی انقلاب مورد توجه جوانان وانقلابیون و علاقه‌مندان به ایران قرار گرفت. ترجمه کتاب «نهضت فلسطین» يا كارنامهسياه استعمار  نوشته اکرم زعتیر از عربی و نوشتنکتاب «امیرکبیر قهرمان مبارزه با استعمار» در زمره اثار مكتوب سیاسی و تاریخی وی محسوبمی‌شود.

 توجهی خاص به تاریخ و شخصیت بارز امیرکبیرچنان در او به تبلور رسیده بود که به نظر می‌رسید با این شخصیت در خیلی از زمان‌هاهمذات‌پنداری دارد.

 پس از شروع انقلاب در سال 56 و رهاییاز زندان و گسترش فراگیر اعتصاب کارکنان شرکت نفت برای اولین بار امام در اعلامیه‌ای،مهندس بازرگان و هاشمی رفسنجانی را برای شکستن محدود اعتصابات به کارکنان شرکت نفتماموریت داد تا به خوزستان عزیمت و پیام امام را به ایشان ابلاغ کند. شاید این اولینحضور هاشمی رفسنجانی در سال‌های 56 و 57 و اولین باری بود که جوانان انقلابی از طریقاعلامیه‌های امام با نام او آشنا شدند.

در مهر 57 با فرمان امام وطی حکمی آیت‌الله مرتضا مطهری به عنوان رییس شورای انقلاب، این شورا شکل گرفت و علی‌اکبرهاشمی رفسنجانی به عنوان عضو تاثیرگذار در شورای انقلاب در کنار سایر اعضا هدایت انقلابدر کشور را عهده‌دار شد و پس از ورود امام به کشور در 15 بهمن 1357 این هاشمی رفسنجانیبود که حکم نخست‌وزیری بازرگان را در انظار عمومی خواند تا عملا پايان دولت بختياروآغاز استقرار دولت جدید را به مردم خبررسانی کند.

بعد از بیست و دوم بهمن رفتهرفته جایگاه ایشان در عرصه سیاست کشور آشکارتر شد و با توجه به موقعیت خاصی که نزدامام داشت، این موقعیت نسبت به گذشته پررنگ‌تر ‌شد.

 در اسفند 57 نیز با رهبری آیت‌اللهبهشتی و همراهی آیت‌الله موسوى اردبيلی، آیت الله خامنه‌ای و حجت الاسلام باهنر حزبجمهوری اسلامی را تاسیس و به عنوان یکی از بنیانگذاران تحزبب خود را به جامعه نوپاو انقلابى معرفی کرد.

هاشمى پس از ترور موفق شهيدقرنى و شهيد مطهرى  به دست گروه تروريستى فرقانسومين شخصيت شناخته شده اى بود كه در معرض سوء قصد اين گروه ناشناخته قرار گرفت و مجروحشد.

 پس از استعفای دولت موقت و تصدی اموربه وسیله اعضای شورای انقلاب به وزارت کشور رفته و عهده‌دار انتخابات خبرگان قانوناساسى ، رفراندوم  و سپس انتخابات رئیس جمهوریشد و پس از برگزاری انتخابات اولين دوره مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده مردم تهرانبه مجلس راه یافت و در اولین مجلس به ریاست این مجلس برگزيده شد؛ ریاستی که در دورهدوم و سوم نیز تکرار شد و در هنگامی که مجلس اول بنی صدر را عزل کرد و  امام فرماندهی کل قوا را از بنی‌صدر پس گرفت  ،  این هاشمیبود که به جانشینی امام به فرماندهی کل قوا منصوب شد و تا پایان جنگ این جایگاه مهمو معتبر را در اختیار داشت؛ به عبارتی امور جنگ را هفت سال عهده‌دار شد.

هاشمی پس از شكل گيرى نمازجمعه همواره یکی از إمامان  پرمخاطب نماز جمعهتهران شناخته می‌شد. خطبه‌هایی که نه تنها در کشور بلکه در خارج از مرزهاى ايران بادقت شنيده ميشد و  تا هنگامی که در سال  88 آخرین نماز جمعه را خواند این تریبون همچنانیکی از پر نفوذ ترين  تریبون‌های جمهوری اسلامیشناخته شده  و به حساب می‌آمد و هیچ گاه ازارزش آن کاسته نشد و باید اذعان کرد که پس از 88 تاکنون نیز نماز جمعه تهران و دانشگاهتهران بارها و بارها دلتنگ خطبه‌های دقیق، حساب‌شده، عالمانه و موشکافانه او در حوزهاجتماعی و دینی بود. خواسته‌ای که کمتر شنیده شد.

با رحلت امام در سال 1368و با توجه به تغییرات در قانون اساسی و حذف نخست‌وزیری و شکل‌گیری مجلس خبرگان رهبرىآیت‌الله هاشمی از همان ابتدا در نقش نائب رییسى ايت الله مشکینی عملا مدیریت این مجلسعالى  را نیز عهده‌دار بود.

اينك هاشمى آماده می‌شد تاهمراهبا  آیت‌الله خامنه‌ای و در غیاب امام و رهبرجمهوری اسلامی فصل نوینی را در جمهوری اسلامی پس از پایان دوران سخت جنگ رقم زند.

 گویا هاشمی از ابتدای انقلاب پذیرفتهبود که همیشه در جایگاه مقام دوم نظام باقی بماند و بدین ترتیب بود که هشت سال دولتسازندگی را بر پایه عبور از جنگ و بازسازی کشور از آثار جنگ و انقلاب در دستور کارخود قرار داد. او برای آبادانی و ارتقای ایران هر آنچه در ذهن، باور و تجربه داشت همراهبا تدبیر و هوشمندی و اعتدال مدام به کار گرفت. گرچه در این سال‌ها عرصه سیاست کشوردر برخی حوزه‌ها دچار تلاطماتی شد و با شکل گرفتن قرايتی خاص از نظارت مجلس چهارم بدونحضور نیروهای چپ انقلابی شکل گرفت اما در پایان دور دوم ریاست جمهوری، هاشمی نشان دادکه نمی‌تواند از مسیر اعتدال خیلی فاصله بگیرد و هوشمندانه  به جایگاه میانه بازگشت.

بازگشت وی همراه با فراستیکه از خود نشان داد به حماسه دوم خرداد منجر شد و حضور هشت ساله اصلاح‌طلبان در حوزهاجرایی قدرت نتیجه پایداری وی در برگزارى قانونمند و  سلامت انتخابات بود اما در مجلس ششم با تندروی بخشیاز اصلاح‌طلبان جوان و مقابله‌ای که با وی صورت گرفت از حضور در مجلس ششم انصراف دادو ترجیح داد با فاصله گرفتن از مجلس و ریاست جمهوری و بسنده کردن در جایگاه ریاست تشخیصمصلحت و ریاست خبرگان حضور خود را در عرصه سیاست تداوم بخشد.

 با پایان دوره ریاست جمهوری خاتمیدر سال 84 نشان داد که از معدود روحانیانی است که هیچ گاه از رای مردم واهمه نداردو خود را برای چندمین بار متوالی در معرض رای آنها قرار داد. گرچه وی در مرحله اولانتخابات بالاترین رای را به خود اختصاص داد اما شدت تخريب  گسترده و سازمان يافته  علیه وی و خانواده‌اش به گونه‌ای بود که در  مرحله دوم انتخابات ،  ايران  خودرا با پدیده‌ای جدید همچون احمدی‌نژاد روبه‌رو دید. پدیده‌ای که هیچ گاه توسط هاشمیبه رسمیت شناخته نشد! حتی در دوران هشت ساله‌ای که وی در پاستور در جایگاه مهمترینمقام اجرایی کشور حکم می‌راند.

 اما هاشمی بعد از انتخابات٨٤ در انتخابات خبرگان استان  تهران حاضر و در دو نوبت متوالی (دومین آن در اسفند94) توانست بالاترین رای را از مردم تهران به خود اختصاص دهد.

 در انتخابات 92 نیز هنگامی که آمادهمی‌شد خود را برای پذيرش ریاست جمهوری براى بار چهارم در معرض رای قرار دهد شورای نگهبانشوکی به مردم ،  جمهوری و هاشمی وارد کرد واعلام کرد که مهمترین شخصیت انقلاب برای حضور در پاستور صلاحیت ندارد اما رفسنجانیقرار نبود با این بادها بلرزد وى نه تنها قهر نکرد، حتی اعتراض هم نکرد. لیکن با اعلامحمایت از روحانی پیامی روشن به جامعه و به انهایی که حضورش را در عرصه سیاست بر نمیتابیدند داد.

آیت الله هاشمی رفسنجانی درتمامی سال  هاى مسووليت هیچگاه دوگانه نظامو ملت را فراموش نکرد. وی خود را همیشه سرباز نظام و خادم ملت می انگاشت. برای امام(ره)شاگردی وفادار و برای مقام معظم رهبری برادری دلسوز و برای مسوولین نظام راهنما و مشاوریامین بود.

  آیت الله هاشمی در تمامی عمر سیاسی نزدیک به ششدهه ای خود نشان داد که همواره به منافع ملی وفادار است و برای مردم احترام خاصی قائلاست؛ در عین حال که در مسیر اعتدال و عقلانیت حركت ميكند  با هرگونه تندروی و خشونت همراهی ندارد. گرچه درسالیان اخیر با مشکلاتی که برای فرزندانش پیش آمد بسیار به لحاظ عاطفی ناراحت و متاثربود اما نشان داد که به خوبی می تواند مسائل و منافع ملی را بر مسائل خانوادگی ترجیح دهد وحتا حاضر است  همراهی آنها را برای استقرارحاکمیت قانون به عنوان بخشی از هزینه های که برای آرامش کشور پرداخت می کند، بپذیرد.

 هاشمی نامی است که در تاریخ سياسىانقلاب ایران نامش به بزرگی خواهد ماند؛

 همانگونه که نام   امام خمينى و شاگردانش

مطهرى ، بهشتى و منتظرى درصدر اين انقلاب مردمى قرار دارد.

*عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی

Read more politics news
از خبر آنلاین" بیشتر بخوانید
سفارشی سازی
اخبار محلی از استان؟
حذف مطالب خوانده شده؟
بله خیر